คำศัพท์เทคนิค ในวงการคอร์รัปชัน

วิเคราะห์

กินตามน้ำ

  • รับผลประโยชน์จากผู้มีอำนาจมากกว่าที่ได้รับมาจากการทุจริตคอร์รัปชันแล้วจัดสรรมาให้อีกที โดยที่ตนไม่ได้เรียกร้องแต่ก็ไม่ได้เปิดเผยการประพฤติมิชอบของผู้มีอำนาจมากกว่านั้นให้ใครรู้

กินทวนน้ำ

  • รับผลประโยชน์จากการทุจริตคอร์รัปชัน โดยกีดกันไม่ให้ผู้อื่นเข้ามาขัดผลประโยชน์หรือร่วมแย่งผลประโยชน์ด้วย

ขุดหลุมล่อ

  • ปรับเปลี่ยนกติกาบางอย่าง หรือจงใจปกปิดไม่ประชาสัมพันธ์กติกาบางอย่างที่เอกชนควรได้รู้ เพื่อให้เอกชนบางรายกระทำผิดกติกาดังกล่าว แล้วใช้โอกาสนี้ในการเข้าไปดำเนินการข่มขู่ด้วยบทลงโทษและค่าปรับตามกฎหมายในอัตราสูง เพื่อเปิดช่องทางให้ตนสามารถเรียกรับสินบนจากเอกชนเพื่อแลกเปลี่ยนกับการไม่ลงโทษหรือลงโทษสถานเบา ซึ่งปกติจจำนวนเงินสินบนที่เรียกรับจะต่ำกว่าบทลงโทษและค่าปรับตามกฎหมาย

ค่าน้ำร้อนน้ำชา

  • เงินสินบนเพื่อช่วยให้การอนุมัติหรือกระบวนการใดๆ ที่ต้องใช้ดุลพินิจผ่านไปด้วยความสะดวกราบรื่น บ้างเรียกว่า ‘หยอดน้ำมัน’

ค่าหัวคิว

  • เงินสินบนที่เรียกรับแบบลับๆ เพื่อแลกกับการให้ประโยชน์บางอย่างซึ่งมักเกี่ยวข้องกับการใช้ดุลพินิจบางประการของเจ้าหน้าที่ที่เรียกรับเงิน เช่น การขอให้พิจารณาเซ็นอนุมัติโครงการ

เงินทอน

  • เงินที่เอกชนต้องจ่ายคืนกลับให้บุคคลที่เกี่ยวข้องในขบวนการทุจริตคอร์รัปชันเพื่อตอบแทนการได้รับอนุมัติงบประมาณในโครงการๆ ซึ่งโดยปกติมักตกลงกันไว้แล้วล่วงหน้าก่อนในอัตราที่แน่นอน เช่น 15% – 50% เป็นต้น ทำให้เอกชนต้องเสนอมูลค่าโครงการในงบประมาณที่สูงขึ้นกว่าที่ควรจะเป็น เพื่อให้ยังสามารถดำเนินโครงการได้ภายหลังจ่ายเงินให้บุคคลที่เกี่ยวข้องแล้ว และมักส่งผลให้คุณภาพของโครงการนั้นๆ ต่ำกว่างบประมาณที่ได้รับ

เงินใต้โต๊ะ

  • เงินสินบน ให้กันแบบลับๆ โดยไม่ต้องการให้ผู้อื่นรู้เห็น

ไซฟ่อน

  • ถ่ายโอนเงินจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่งด้วยการสร้างธุรกรรมจริงแต่มีเจตนาลวง เช่น การทำสัญญาซื้อขายที่ไม่มีการส่งมอบสินค้าจริง เพื่อให้เกิดธุรกรรมการโอนเงินได้

นอนกิน

  • รอให้เอกชนเข้ามาเสนอสินบนเองโดยไม่ต้องเรียกร้องตรงๆ โดยการชะลอให้กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างหรือการอนุมัติเกิดความล่าช้ากว่าที่ควรจะเป็น เป็นต้น

แบ่งไอติม

  • ผลประโยชน์ที่ควรจะถึงปากท้องของประชาชนอย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย แต่กลับถูกแย่งไประหว่างทางตั้งแต่บนลงล่างเหมือนไอติมที่ถูกเลียต่อๆ กันมาจนเหลือไม่เต็มแท่ง

ฟอกเงิน

  • อำพรางแหล่งที่มาของเงินที่ได้มาโดยไม่ถูกต้องให้ดูเหมือนเป็นเงินสะอาดที่ได้รับมาอย่างถูกต้อง ซึ่งมักเกิดจากการสร้างธุรกรรมลวงบางอย่างที่อาจไม่มีอยู่จริง หรืออาจมีจริงแต่เป็นธุรกรรมอำพราง เช่น เงินจำนวนมากที่ได้รับจากการทุจริตแต่ทำทีเป็นว่าเป็นเงินที่ได้รับจากการให้เช่าพระเครื่อง ซึ่งอาจมีการส่งมอบพระเครื่องกันจริง เพื่อให้มีแหล่งที่มาของเงินที่ดูเหมือนขาวสะอาด ซึ่งการเช่าพระเครื่องไม่ใช่เจตนาที่แท้จริงของธุรกรรมนี้

ล็อกสเป็ก

  • การกำหนดรายละเอียดด้านคุณสมบัติของโครงการหรือตัวบุคคลที่เข้าร่วมโครงการ เพื่อเอื้อประโยชน์ให้เอกชนบางรายสามารถเข้าร่วมได้ พร้อมทั้งกำหนดคุณสมบัติที่กีดกันเอกชนบางรายออกไปเพื่อตัดคู่แข่งให้เอกชนบางรายเป็นพิเศษ

วิ่งเต้น

  • การเข้าหาบุคคลที่มีอำนาจให้ใช้ดุลพินิจไปในทางที่เป็นประโยชน์กับตน

ส่วย

  • เงินหรือทรัพย์สินที่จ่ายให้เจ้าหน้าที่รัฐเพื่อความสะดวกในการดำเนินกิจการของเอกชน หรือเพื่อปกปิดการกระทำความผิดของเอกชน ซึ่งมักเป็นธุรกิจสีเทาหรือสุ่มเสี่ยงต่อการกระทำความผิดกฎหมาย เช่น ธุรกิจอาบอบนวด ธุรกิจผับบาร์ รถบรรทุกเกินน้ำหนัก หาบเร่แผงลอย

ฮั้ว

  • การร่วมมือกันเพื่อให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องได้รับผลประโยชน์สูงสุด ยกเว้นประชาชน